03.03.2026.
Obecnie jesteśmy zasypywani nowymi modami i hackami do gier na Nintendo 64. Jedne są większe, a inne mniejsze, lepsze lub gorsze. Ale powstaje ich tak dużo, że nie sposób zapoznać się ze wszystkimi. Nie wspominając już o twórczości homebrew.
Ale droga do tego dobrobytu była długa, a jej początek bardzo skromny i niepozorny. Dzisiejsze mody zmieniają oryginalne gry w tak dużym stopniu, że przestają je przypominać. Jednak pierwszy hack był prosty i pozornie nieskomplikowany. Dzisiaj chciałbym przyjrzeć się jak to wszystko się zaczęło i opowiedzieć o pierwszym hacku do gry na Nintendo 64. Jak pewnie można się domyślać, pierwszy udokumentowany hack do gry na Nintendo 64 to prosta modyfikacja ROM-u Super Mario 64. Polegała na zastąpieniu modelu Mario modelem Luigi. Została stworzona przez Starxxon, wcześniej znanego jako VL-Tone lub Vlone.
Efekt swojej pracy Starxxon opublikował 27 sierpnia 2005 roku na nowo powstałym zaledwie rocznym serwisie o nazwie YouTube. Zamieścił tam film o nazwie „Luigi is Really Real 2005: The Movie” co czyni go pierwszym filmem związanym z Super Mario 64 na platformie YouTube. [ youtube.com/watch?v=wBW4LtSi2QE ]
Dlaczego wybrano akurat grę Super Mario 64? Przede wszystkim dlatego, bo to najłatwiejsza gra do modyfikacji i bardzo popularna na tej konsoli. Ale także w tamtym czasie wiele osób chciało zobaczyć postać Luigi w grze Super Mario 64. Taki pomysł co prawda był pierwotnie planowany przez twórców gry, ale nie trafił do ostatecznej wersji. Mimo to krążyły plotki i domysły, że istnieje sposób na odblokowanie tej postaci jako grywalnej. Całość była podsycana przez spiskowe teorie, gdzie w pałacowym ogrodzie na tyłach zamku na tabliczce przy fontannie widnieje napis „L is real 2401„. Nikt do końca nie wiedział co to znaczy, ale sugerowano, że to potwierdzenie na obecność Luigiego jako grywalnej postaci. Nikt nie przypuszczał, że pomysł ten zrealizuje nie samo Nintendo, lecz samotny moder entuzjasta.
Hack ten zmienia tekstury i model Mario na Luigi, ale gameplay pozostaje identyczny z oryginałem. To eksperymentalna modyfikacja, typowa dla wczesnej ery modyfikowania gier na Nintendo 64, kiedy to narzędzia były jeszcze bardzo proste, a możliwości ograniczone.
Ale ta historia zaczyna się znacznie wcześniej jeszcze przed 2005 rokiem. Jej prawdziwe korzenie sięgają 2003, gdy Starxxon rozpoczął eksperymenty z modyfikowaniem ROMów gier z NES-a, próbując zrozumieć strukturę ich danych co w przyszłości pomogło mu w zrozumieniu struktury gry Super Mario 64. Celem było poznanie jak zbudowane są modele 3D, jak gra przechowuje listy obiektów, wierzchołki i ich połączenia. To były czasy szukania na ślepo, bez dokumentacji, bez gotowych narzędzi, tylko heksedytor.
W czerwcu 2004 przełom nastąpił za sprawą osoby o pseudonimie Guy Perfect (wtedy znanego jako BGNG), który odszyfrował metody kompresji formatu MIO0, który używany był do zapisywania danych o modelach i zasobach gry. Nagle to, co było dotąd nieczytelną masą danych, zaczęło odsłaniać swoją strukturę. Do czerwca 2005 udało się wyodrębnić model zamku Peach, a Starxxon poszedł o krok dalej i stworzył działający prototyp Luigiego. Nie był on doskonały. Głowa przypominała balon, brakowało charakterystycznej czapki, a ikonka z życiami nadal wyświetlała twarz Mario. Sama postać także poruszała się, biegała, skakała i robiła wszystko to co Mario.
Jednak to był przełom, wydarzenie które oddzielało czas przed 2005 rokiem i rozpoczynało okres modyfikacji gry trwający do dnia dzisiejszego. W tym czasie rozwijały się metody dekompresji, wyciągania modeli postaci i całych poziomów, badań nad strukturą ROM-u i wdrażania niezwykłych modyfikacji. Hack Starxxona przełamał barierę i udowodnił, że można nie tylko zajrzeć do wnętrza gry, lecz realnie ją zmodyfikować.
Jednak nie z dnia na dzień udało się wszystko osiągnąć. Eksperyment Starxxona ewoluował w pełnoprawne narzędzie i już 27 czerwca 2005 pojawiły się pierwsze funkcje edycji obiektów, a w lipcu powstał wczesny interfejs użytkownika. W styczniu 2006 zaprezentowano demo z wrogami umieszczonymi w zamku Peach. To było coś niezwykłego! Coś co jeszcze rok wcześniej wydawało się niemożliwe. Kulminacją tych prac było wydanie latem 2007 (dokładnie 21 czerwca 2007 roku) programu o nazwie Toad’s Tool 64, czyli pierwszego graficznego edytora poziomów dla Super Mario 64. W znaczmy stopniu ułatwiał rozpoczęcie zabawy w modyfikację gry oferując widok 3D, panel rotacji, możliwość przesuwania obiektów, edycję kolizji oraz import tekstur. Wersja beta z kwietnia 2007 szybko przerodziła się w ogólnodostępne wydanie. Narzędzie to otworzyło drzwi do nowej ery, w której każdy mógł spróbować swoich sił w stworzeniu nowej wersji gry Super Mario 64. Film z prezentacją programu poniżej [ youtube.com/watch?v=7uCLaxTlD3w ]
Początkowo modyfikacje gry polegały na dodawaniu przeciwników czy zmianie położenia przeszkód. Kolejnym dużym korkiem okazał się mod o nazwie Flatworld Battlefield, stworzony przez Starxxon i opublikowany 27 stycznia 2008 roku. Jest on uważany za pierwszy mod z niestandardową geometrią poziomu gry, gdzie zamiast po prostu umieszczać obiekty nad istniejącą mapą, stworzył prosty projekt mapy. Poniżej film prezentujący ten poziom [ youtube.com/watch?v=SU6cIPdGllU ]
Dzięki Toad’s Tool 64 zaczęły powstawać pierwsze autorskie poziomy, a niedługo później, bo już w 2009 roku opublikowano pierwszy kompletny mod hack o nazwie The Missing Stars. Była to zupełnie nowa gra z nowymi światami, cyklem dnia i nocy, możliwością wyboru postaci Mario lub Luigi, zmodyfikowanymi przeciwnikami, a także nowymi bossami. Tam było wszystko nowe, jak w nowej odsłonie Super Mario 64. Tym samym jest to pierwsza pełnoprawna modyfikacja gry, nadal dostępna na stronie romhacki.net. Od tego czasu, nastąpił wysyp kolejnych modyfikacji, a scena modyfikacji gier z Nintendo 64 przestała być niszowa. Stała się bogatą i różnorodną formą twórczości fanów.
Poniżej kilka zdjęć edytora Toad’s Tool 64 pochodzące ze strony [ qubedstudios.rustedlogic.net/ToadsTool64.htm ]
Starxxon nadal ma aktywny kanał na YouTube (youtube.com/@Starxxon), który jest śledzony przez 1,85 tys. subskrybentów. W ostatnim czasie, dokładnie 27 sierpnia 2025 roku opublikował film z okazji 20 rocznicy pierwszego modu na Nintendo 64, a także pierwszego modu gry Super Mario 64 opublikowanego na YouTube. W opisie filmu czytamy:
Dziś mamy złoty czas rozkwitu ery gier z konsoli Nintendo 64. Mamy szeroki wybór urządzeń takich jak EverDrive, dzięki którym wiele modów okazuje się być w pełni grywalnych nie tylko na emulatorach uruchamianych na PC, ale także na oryginalnej konsoli. Strony internetowe takie jak romhacking.net archiwizują wszelkie hacki stając się bardzo łatwo dostępnym ich źródłem. A wśród nich mamy tak dobre projekty hacków jak Super Mario Star Road, który oferują ponad 130 gwiazd i jakość bliską oficjalnym produkcjom. Warto też wspomnieć o wydanym niedawno narzędziu Mario Builder 64 pozwalającym budować poziomy niemal jak w Mario Maker. A jakby tego było mało, równolegle prężnie pracuje społeczność zajmująca się dekompilacją i portami gier z Nintendo 64 na PC. Dzięki nim mamy głośny z 2019 roku port gry Super Mario 64 na PC umożliwiający wprowadzanie przeróżnych usprawnień graficznych, a nawet możliwość gry w trybie multiplayer. A mówimy tutaj o rozwoju modyfikacji tylko tej jednej gry. A na scenie modderów Nintendo 64 nie brakuje innych znanych gier jak GoldenEye 007, The Legend of Zelda: Ocarina of Time, MarioKart 64, Super Smash Bros czy Banjo-Kazooie które także się rozwijają i prezentują niesamowite efekty.
A wszystko rozpoczęło się bardzo niepozornie. Źródłem tej eksplozji kreatywności jest prosty mod z Luigim wykonany w 2005 roku będący symbolem początku nowej epoki dla miłośników Nintendo 64. Miłośników, którzy nieustannie udowadniają, że w epoce kolejnych nowszych i mocniejszych generacji konsol, które ścigają się na teraflopy i ray tracing, gry na Nintendo 64 cieszą się niesłabnącą popularnością, a fani tworzą ich niesamowite kolejne wersje w postaci hacków i modów.
@ Valoo
Źródła:
arcadestrikerblog.wordpress.com/2021/03/03/the-history-of-super-mario-64-modding-part-1/
n64squid.com/homebrew/roms/super-luigi-64/
mastodon.social/@vl_tone/115101539502950832
youtu.be/wBW4LtSi2QE?si=XyuHyXvBZgxKk3iP
romhacking.net/hacks/543
qubedstudios.rustedlogic.net/ToadsTool64.htm
Notka techniczna
Pierwotna data publikacji wpisu: 03.03.2026.
Do pobrania plik: Luigi_2005_Patch.zip